Reklama
  • Ishrana

Oprez, salmoneloze prete

Želudačno - crevno oboljenje, gastroenteritis, se javlja već nakon 1-3 dana po infekciji salmonelama, a ispoljava se mučninom i grčevima u želucu i crevima, nakon čega sledi povraćanje, vodenasti proliv, kao i povišena temperatura. Bolest obično traje 1-4 dana. Praventiva – higijena.

Pojavom letnih vrućina stiže i sezona crevnih infekcija i trovanja hranom, koje se najčešće javljaju pojedinačno ili u obliku manjih ili većih epidemija. Budući da je u letnjim mesecima povećaan unos tečnosti u organizam, koja potom razređuje želudačanu kiselinu, prvu liniju obrane od patogenih bakterija, postajemo osetljiviji na infekciju salmonelama.

Infekcija

Salmonele dospevaju putem hrane i vode u probavni trakt ljudi i životinja, gde mogu izazvati kliničku (manifestnu) ili subkliničku (bez vidljivih simptoma - kliconoša!) infekciju. Simptomi se manifestiraju u obliku želudačno-crevnih oboljenja, a u težim slučajevima i septihemijom.

Želudačno-crevno oboljenje, gastroenteritis, se javlja već nakon 1-3 dana po infekciji salmonelama, a ispoljava se mučninom i grčevima u želudcu i crevima, nakon čega sledi povraćanje, vodenasti proliv, kao i povišena temperatura. Bolest obično traje 1-4 dana.

Septihemija nastaje nakon ranog prodora bakterije u cirkulaciju, prilikom čega creva najčešće i nisu zahvaćena procesom. Salmonele se krvlju šire u različite organe izazivajući upale istih (npr. upale pluća, upalne promene na kostima itd.)

Salmoneloza je zarazna bolest mnogih vrsta životinja i čovjeka (zoonoza). Nju prouzrokuje bakterija Salmonella spp. U okviru tog roda postoji i do 2500 vrsta.

Izvor infekcije

Najčešći izvor infekcije su bolesne životinje, njihove izlučevine, kao i proizvodi koji nisu dovoljno termički obrađeni: sirovo mleko, meso i mesne prerađevine, jaja, kao i proizvodi od jaja. Uz to, rizična namirnica može biti bilo koja ukoliko se njome rukovalo na nehigijenski način i/ili nije termički obrađena. Takođe, salmonele u hranu mogu dospeti i preko ruku osoba (bolesnih ili kliconoša) koje pripremaju hranu, zbog čega se u narodu naziva i "bolest prljavih ruku". Stoga je higijena ruku, te sanitarni pregled, nužna mera u sprečavanju nastanka bolesti.

Lečenje

Salmoneloza se leči sprečavanjem dehidracije organizma, nadoknadom elektrolita, te režimom posta. A samo u težim slučajevima, pri pojavi komplikacija i septihemije primjenom antibiotika.

Kako sprečiti salmonelozu?

  • Higijenom ruku (obvezno pranje ruku posle nužde, kontakta sa životinjama i sirovim namirnicama).
  • Higijenom prostorija, posuđa i pribora.
  • Toplotnom obradom hrane, kao i obveznim čuvanjem lako kvarljive hrane u frižideru na temperaturama određenim deklaracijom na proizvodu.
  • Odvajanjem bolesnih životinja od zdravih, kao i sirove hrane od gotovih jela.

Higijena je prvi i najvažniji postulat preventive salmoneloze!

Marijan Gelo, dr. med. vet.